Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron – jak napisać i kiedy złożyć?

Key Takeaways – co musisz wiedzieć o porozumieniu stron?

Zanim przejdziesz do szczegółów, zapoznaj się z najważniejszymi faktami dotyczącymi tego trybu zakończenia współpracy:

Elastyczność: Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron pozwala na zakończenie stosunku pracy w dowolnie wybranym terminie, nawet z dnia na dzień.
Brak jednostronności: W przeciwieństwie do standardowego wypowiedzenia, umowa za porozumieniem stron wymaga zgody obu podmiotów – pracodawcy i pracownika.
Brak okresu wypowiedzenia: Jeśli obie strony tak postanowią, możliwe jest rozwiązanie umowy za porozumieniem stron bez okresu wypowiedzenia.
Inicjatywa: Proces ten może zainicjować zarówno pracodawca, jak i rozwiązanie umowy za porozumieniem stron przez pracownika jest powszechną praktyką przy zmianie pracy.
Urlop: Kwestia urlopu zależy od wspólnych ustaleń – pracownik może go wykorzystać lub otrzymać ekwiwalent.

Dzięki rozwiązaniu umowy o pracę na mocy porozumienia stron można uniknąć chociażby długiego okresu wypowiedzenia, który obejmuje nawet 3 miesiące dla osoby zatrudnionej minimum 3 lata w tej samej firmie. Kiedy warto rozwiązać umowę za porozumieniem stron? Czy z taką inicjatywą może wyjść tylko pracownik?

Różnice między rozwiązaniem umowy za porozumieniem stron a wypowiedzeniem umowy o pracę
Co powinno zawierać porozumienie stron?
Kiedy można rozwiązać umowę o pracę na mocy porozumienia stron?
Czy można zaproponować pracownikowi porozumienie stron zamiast zwolnienia dyscyplinarnego?
Czy pracownik może anulować rozwiązanie umowy po podpisaniu porozumienia stron?
Jak rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron wpływa na niewykorzystany urlop wypoczynkowy?
Dodatkowe pytania o porozumienie stron
1. Jaki termin rozwiązania umowy wpisać w porozumieniu stron?
2. Czy porozumienie stron uwzględnia się na świadectwie pracy?

Czym się różni porozumienie stron od wypowiedzenia umowy o pracę?

Według art. 30 § 1 pkt 1-4 Kodeksu pracy umowę o pracę można rozwiązać na 4 sposoby:

na mocy porozumienia stron,
za wypowiedzeniem, czyli przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia,
bez wypowiedzenia, czyli przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia,
z upływem czasu, na który była zawarta.

Jak widać, kiedy rozwiązujesz umowę o pracę za porozumieniem stron, nie składasz wypowiedzenia. Wypowiedzenie – w przeciwieństwie do porozumienia stron – jest jednostronnym oświadczeniem woli. Będzie skuteczne, nawet jeśli nie uzyskasz aprobaty drugiej strony, np. pracownik podrze wręczone mu wypowiedzenie lub pracodawca nie podpisze się na wypowiedzeniu złożonym przez pracownika. Takie sytuacje są niedopuszczalne w przypadku porozumienia stron.

Aby rozwiązać umowę o pracę za porozumieniem stron, musicie wspólnie uzgodnić warunki, np. termin zakończenia umowy. Możecie go wyznaczyć nawet z dnia na dzień. To możliwe, bo w przypadku porozumienia stron nie obowiązują okresy wypowiedzenia wskazane w art. 34 i 36 Kodeksu pracy. Pracodawca i pracownik, którzy zawierają porozumienie, mogą dowolnie wydłużyć lub skrócić ustawowy okres wypowiedzenia.

	Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem	Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron
Która strona może zainicjować rozwiązanie umowy o pracę	Pracownik lub pracodawca	Pracownik lub pracodawca
Wymagana zgoda obu stron (pracodawcy i pracownika)	Nie, wypowiedzenie to jednostronne oświadczenie woli	Tak, porozumienie stron to dwustronne oświadczenie woli
Podanie przyczyny rozwiązania umowy	Tak, jeśli wypowiedzenie umowy na czas nieokreślony złożył pracodawca. Po wdrożeniu dyrektywy 2019/1152 pracodawca musi uzasadnić także wypowiedzenie umowy na czas określony	Nie
Konsultacja ze związkami zawodowymi	Tak, jeśli wypowiedzenie umowy na czas nieokreślony złożył pracodawca. Po wdrożeniu dyrektywy 2019/1152 pracodawca musi zawiadomić związek również o zamiarze wypowiedzenia umowy na czas określony	Nie
Okres wypowiedzenia	Zależny od rodzaju umowy o pracę: na okres próbny, na czas określony, na czas nieokreślony	Nie obowiązują ustawowe okresy wypowiedzenia. Strony wyznaczają dowolny termin rozwiązania umowy
Wydłużenie okresu wypowiedzenia	Tak, jeśli pracownik jest zatrudniony na stanowisku związanym z odpowiedzialnością materialną za powierzone mienie	Tak, strony mogą dowolnie wydłużyć ustawowy okres wypowiedzenia
Skrócenie okresu wypowiedzenia	Tak, na podstawie art. 36 § 6 Kodeksu pracy (po wypowiedzeniu umowy o pracę przez jedną ze stron) lub art. 361 § 1 Kodeksu pracy (w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy bądź innych przyczyn niedotyczących pracowników)	Tak, strony mogą dowolnie skrócić ustawowy okres wypowiedzenia. Porozumienie stron umożliwia nawet natychmiastowe rozwiązanie umowy o pracę
Zwrócenie się do sądu pracy przez pracownika	Tak, jeśli wypowiedzenie umowy przez pracodawcę jest nieuzasadnione lub niezgodne z przepisami	Nie, chyba że pracownik będzie się domagać uchylenia oświadczenia woli, uzasadniając, że podpisał porozumienie wskutek wprowadzenia w błąd, groźby, szantażu itp.

👉 Zobacz podsumowanie zmian w umowach o pracę w 2023 roku. Nowe przepisy dotyczą m.in. wypowiadania umów na czas nieokreślony.

Jak napisać rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron?

We wzorze rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron należy uwzględnić:

miejscowość i datę,
dane pracodawcy i pracownika, którzy zawarli umowę o pracę,
nagłówek, np. „porozumienie stron w sprawie rozwiązania umowy o pracę” albo „rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron”,
datę podpisania i datę rozwiązania umowy,
podpis pracownika,
podpis pracodawcy, osoby go reprezentującej lub osoby, którą pracodawca upoważnił do składania oświadczeń w jego imieniu.

Ponadto porozumienie stron może precyzować, czy pracownik będzie pracował do dnia rozwiązania umowy, czy będzie zwolniony z obowiązku świadczenia pracy. W porozumieniu można wskazać również podstawę prawną – art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.

W ramach naszych usług kadrowych wesprzemy Cię podczas zatrudniania i zwalniania pracowników. Przygotujemy dla Ciebie m.in.: umowy o pracę, aneksy do umów, wypowiedzenia czy porozumienia stron, które możesz przechowywać w chmurze, a nie w segregatorach.

Ponadto zyskasz dostęp do platformy kadrowo-płacowej online, która zapewni Ci całodobowy dostęp do danych pracowników z dowolnego miejsca, o dowolnej porze. Zautomatyzowana platforma:

✅ przyspiesza naliczanie wynagrodzeń,
✅ umożliwia pracownikom wygenerowanie pasków płacowych jednym kliknięciem,
✅ ułatwia analizę czasu pracy i nieobecności,
✅ sprzyja wdrożeniu elektronicznego obiegu wniosków w Twojej firmie,
✅ zastępuje niekompatybilne narzędzia kadrowo-płacowe.

kreator-umowy-o-prace-platforma-kadrowo-placowa-tribeperk.webp

Kreator umów o pracę na platformie kadrowo-płacowej SD Worx TribePerk pozwala na m.in. zapisanie okresu obowiązywania umowy i dodanie załączników związanych z zatrudnieniem danej osoby, np. aneksu czy wypowiedzenia.

Kiedy i jak rozwiązać umowę o pracę za porozumieniem stron?

Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron może zainicjować pracodawca lub pracownik w dowolnym momencie. Przepisy nie narzucają formy pisemnej, ale pamiętaj, że dokument podpisany przez obie strony jest dowodem w przypadku ewentualnego konfliktu.

👉 Pracodawca zamierzający zwolnić pracownika z przyczyn, które nie leżą po stronie osoby zatrudnionej, może mu zaproponować rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron. Jeżeli firma zatrudnia ponad 20 osób, pracownik powinien otrzymać odprawę pieniężną.

Czy porozumienie stron umożliwia natychmiastowe rozwiązanie umowy o pracę?

Tak, dlatego zdarza się, że pracodawca proponuje pracownikowi rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron zamiast zwolnienia dyscyplinarnego.

Zdaniem Sądu Najwyższego (sygn. akt I PK 311/13) w tym przypadku można mieć do czynienia z groźbą bezprawną, kiedy:

argumenty pracodawcy za jednostronnym rozwiązaniem stosunku pracy są wątpliwe, np. tak naprawdę nie istnieją podstawy do zwolnienia dyscyplinarnego,
działanie pracodawcy wymusza podpisanie porozumienia stron przez pracownika, np. pracodawca informuje pracownika o zwolnieniu dyscyplinarnym, które – z czego pracownik nie zdaje sobie sprawy – jest nieuzasadnione,
pracodawca szantażuje pracownika.

Samo podpisanie porozumienia stron w stresującej sytuacji nie jest równoznaczne z wymuszeniem zgody na takie rozwiązanie umowy.

To, że pracownik podejmował decyzję w warunkach presji, nie oznacza jeszcze, że presja ta była równoznaczna z celem pracodawcy polegającym na dążeniu do wymuszenia na pracowniku zgody na rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron. Innymi słowy, nie można stawiać znaku równości między poinformowaniem pracownika o zamiarze rozwiązania z nim umowy o pracę a groźbą bezprawną.

Uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2014 roku (sygn. akt I PK 311/13)

Jeśli pracodawca ma rzeczowe argumenty za zwolnieniem dyscyplinarnym, może zaproponować pracownikowi rozwiązanie umowy za porozumieniem stron jako korzystniejszą opcję. Dyscyplinarka jest wpisana w świadectwie pracy, więc może negatywnie rzutować na dalszą karierę zawodową pracownika.

👉 Pracodawca może zaproponować pracownikom rozwiązanie umów o pracę na mocy porozumienia stron w ramach zwolnień grupowych.

Czy można anulować porozumienie stron?

Co do zasady, nie. Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z 3 listopada 2016 roku (sygn. akt VIII Pa 119/16) pracownik, który rozwiązał umowę o pracę za porozumieniem stron, nie może odwołać swojego oświadczenia woli, zwłaszcza jeśli dopiero po zawarciu porozumienia uznał je za niekorzystne dla siebie, np. ze względu na uzyskanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych dopiero po 90 dniach czy brak zwolnienia na poszukiwanie pracy.

O ile zmiana zdania pracownika nie jest wiążąca dla pracodawcy, o tyle pracodawca może zgodzić się na wycofanie porozumienia i rozwiązanie umowy z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia.

Co ważne, pracownik może wnieść pozew do sądu, jeśli będzie chciał udowodnić, że podpisał porozumienie wskutek wprowadzenia w błąd czy szantażu. W takim przypadku mamy do czynienia ze złożeniem oświadczenia woli pod wpływem wady, co pozwala na uchylenie się od jego skutków prawnych.

(…) możliwość uchylenia się przez pracownika od skutków prawnych oświadczenia woli w przypadku przekazania mu przez pracodawcę informacji o zamiarze jednostronnego rozwiązania umowy o pracę, zależy od tego, czy celem pracodawcy było wymuszenie w ten sposób na pracowniku wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron.

Uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2014 roku (sygn. akt I PK 311/13)

👉 Sprawdź, kiedy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia. Co ważne, przyczyna nie musi być zawsze winą pracownika!

Zwolnienie za porozumieniem stron a urlop wypoczynkowy

Art. 1671 Kodeksu pracy, który zobowiązuje pracownika do wykorzystania urlopu wypoczynkowego udzielonego przez pracodawcę w okresie wypowiedzenia, dotyczy wyłącznie rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem. Nie ma zastosowania w przypadku porozumienia stron, chyba że pracodawca i pracownik uzgodnią inaczej. Co do zasady, pracownik, który rozwiązuje umowę o pracę za porozumieniem stron, nie jest zobligowany do wykorzystania urlopu, zanim odejdzie z firmy.

W tej sytuacji pracodawca powinien:

wziąć pod uwagę ostatni dzień zatrudnienia wskazany w porozumieniu,
wyznaczyć urlop proporcjonalny,
obliczyć ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (w tym zaległy).

FAQ - Dodatkowe pytania o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron

1. Czy wypowiedzenie za porozumieniem stron a urlop to problem dla pracodawcy?

Niekoniecznie. W przypadku porozumienia stron, pracodawca nie ma obowiązku wysłania pracownika na urlop w okresie poprzedzającym odejście (chyba że strony tak ustalą). Jeśli pracownik nie wykorzysta urlopu, pracodawca musi wypłacić ekwiwalent pieniężny.

2. Czy pracownik może wycofać rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron?

Co do zasady – nie. Po podpisaniu dokumentu przez obie strony, porozumienie jest wiążące. Cofnięcie go jest możliwe tylko za zgodą obu stron lub w wyjątkowych sytuacjach (np. błąd, groźba), co jednak jest trudne do udowodnienia przed sądem.

3. Jaki termin rozwiązania umowy wpisać w dokumencie?

Porozumienie stron nie ogranicza pracodawcy i pracownika okresem wypowiedzenia umowy o pracę. Każda ze stron może zaproponować dowolny dzień zakończenia umowy, który wypada przed lub po ustawowym terminie, nawet w sobotę, niedzielę lub święto. Nie ma znaczenia, czy pracownik jest obecny w pracy – może chorować lub wypoczywać na urlopie. Co istotne, rozwiązanie umowy za porozumieniem stron można podpisać zarówno z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem, jak i w ostatnim dniu zatrudnienia. Przepisy nie regulują tej kwestii. Jeśli porozumienie stron nie podaje żadnej daty, umowa rozwiązuje się w dniu jego zawarcia. Takie stanowisko przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z 11 stycznia 2001 roku (sygn. akt I PKN 844/2000).

4. Czy porozumienie stron jest widoczne na świadectwie pracy?

Tak, w świadectwie pracy zawsze pojawia się informacja o trybie rozwiązania stosunku pracy. Znajdzie się tam zapis o rozwiązaniu umowy na mocy porozumienia stron (art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy), co zazwyczaj jest postrzegane neutralnie lub pozytywnie przez przyszłych pracodawców.

5. Czy przysługuje zasiłek dla bezrobotnych po porozumieniu stron?

Warto pamiętać, że rozwiązanie umowy w tym trybie może opóźnić prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych (zazwyczaj o 90 dni), chyba że porozumienie nastąpiło z winy pracodawcy (np. likwidacja stanowiska).

Katarzyna Kupczyk

Autor tekstu • Redaktor

Katarzyna Kupczyk to doświadczona copywriterka specjalizująca się w tworzeniu treści dla branży HR. Od ponad 5 lat przygotowuje eksperckie artykuły, poradniki i materiały edukacyjne, współpracując ściśle ze specjalistami ds. kadr i płac. Przez 10 lat rozwijała również content marketing dla sektora bankowego, prawniczego i ubezpieczeniowego, tworząc wysokiej jakości teksty wspierające komunikację marek z kluczowych, regulowanych obszarów.

Jest absolwentką filologii polskiej na Uniwersytecie Wrocławskim. Interesuje się trendami HR, nowoczesnymi praktykami pracodawców oraz kierunkami rozwoju rynku pracy, które chętnie wykorzystuje w swoich materiałach, aby dostarczać odbiorcom aktualnych i merytorycznych treści.